Çocuklar zihinsel, duygusal ve sosyal gelişiminin %70’ini 0-6 yaş arasında tamamlıyor. Bu süre içinde en hızlı gelişme, ilk 2 yılda gerçekleşiyor. Başlangıçta davranışı birkaç refleksten oluşan insan, 2 yıl sonunda kendi başına yürüyebilen, konuşabilen, sonrasında da bazı basit problemleri çözebilen, neden sonuç ilişkisi kurabilen, basit planlamalar yapabilen, hatırlayabilen bir kişi hale geliyor. İşte bu noktada kitap okumak çocuklara çok şey kazandırmaya başlıyor, onların tüm gelişimini hızlandırıyor.
Erken yaşta kitap okuma alışkanlığı kazanmanın faydalarını saymakla bitmez… Kitap okuyan miniklerin fikir ve hayal dünyası gelişiyor, dünyanın geri kalanı hakkında yepyeni bilgiler öğreniyorlar. Bu da onların daha küçük yaşlarda öğrenme kabiliyetini geliştiriyor ve kitap okumak geri kalan tüm hayatına da olumlu katkı sağlayan bir hobiye dönüşüyor. Kitaplar sayesinde çocukların olaylara bakış açısı farklılaşıyor, tek bir yönden bakmak yerine tıpkı yetişkinler gibi çok yönlü analiz yeteneklerini geliştiriyorlar.
Elbette kitap okumanın tüm bu faydaları çocukların sosyal yaşamlarında da kendini daha iyi anlatabilmesini, çok daha kolay iletişim kurabilmesini sağlıyor. Düzenli kitap okuyan, severek bu alışkanlığı kazanmış bir çocuğun etrafındaki olayları anlayabilme ve yorumlayabilme kabiliyetleri çok erken yaşta gelişmeye başlıyor. Peki çocuğumuz kitap okuma alışkanlığını henüz kazanamadıysa ona bunu nasıl kazandırabiliriz?
- Siz kitap okurken mutlaka çocuğunuz da bu aktivitenizi görmeli.
- Düzenli olarak çocuğunuza onun seveceği kitapları okuyun.
- Ona okuduğunuz bir kitap kahramanını gerçek hayata taşıyarak sorular sorun. Örneğin; “Harry Potter’la sınıf arkadaşı olsan nasıl olurdu?”
- Yazmak, okumayı tetikleyen bir eylem olduğu için miniğinizi günlük yazmaya teşvik edin.
- Kendi kitap alışverişlerinizi çocuğunuzla birlikte yapın.
- Kitapları ve dergileri her zaman ulaşabileceği yerlere koyun.
- Ailece okuma saati oluşturun ve bunu bir rutin haline getirin.
Tüm bunları gerçekleştirirken her kitabın da bir yaşı olduğunu unutmayalım! Çocuklar hangi yaşta, hangi kitaplardan keyif alırlar? İşte cevapları:
0-3 Yaş
0-3 yaş arası dönemde bol ve büyük resimli, dokunma duyusuna hitap eden, az ve kısa yazılı kitaplar tercih edilmelidir. Bu dönemde çocuklar resimleri işaret etmek, kedi, köpek gibi hayvan seslerini taklit etmekten keyif alırlar, konsantrasyon süreleri kısadır, bu nedenle kitap okuma süreleri kısa olmalıdır.
3-6 Yaş
Bu dönemde insan ve hayvan resimli masallar, tekerlemeler, kısa hikayeler ilgi çekici olacaktır. Çocuklar bu yıllarda tekrarları severler, aynı öyküleri defalarca okumanızı isterler ve bundan çok hoşlanırlar. Bu dönemde de bol resimli ve az yazılı kitapları tercih etmelidir.
Okul Çağı
Çocuklar okul döneminde kahramanları da tıpkı kendileri gibi çocuk olan öyküleri severler, hala somut düşünme döneminde oldukları için resimli kitaplar tercih edilmelidir. 10 yaşından sonra ise soyut düşünme becerileri gelişmeye başlar, ilgi alanları değişir, macera, mizah, biyografi, tarihi eserler ilgisini çekmeye başlar.
Ergenlik
Ergenlik döneminde romanlar, düşünsel öyküler, aşk öyküleri, gazete ve dergiler ilgi alanına girer, yetişkin edebiyatına ait kitaplara yönelmeye başlarlar.