Sirkteki Mutluluk – Cirque Du Soleil

Kuzey Quebec’teki ücra bir kasabada yapılan mütevazi başlangıçtan, Broadway ve Las Vegas’a uzanan macerasıyla Cirque du Soleil, en yenilikçi global eğlence şirketi olarak uluslararası çapta ün kazandı.

Dünyanın en yaratıcı sahne sanatı şirketlerinden birinin merkez ofisi de Montreal’de bulunuyor. Cirque du Soleil’e, eğlence sektörünü devrimsel bir şekilde değiştiren ve “sirk” kavramını yeniden yaratan firmaya doğru gidiyorum. Alev üfleyen ve uzun tahta bacaklar üzerinde yürüyen iki kişi tarafından 26 sene önce kurulan firma, kendi trapez sanatçılarının ulaştığı yükseklik kadar, başarının doruklarına ulaştılar. Yapımları sirk kavramının geleneksel elementlerini (sirk çadırı, palyaçolar ve sanatçılar (hayvanlar yok)) dans, dram ve koreografiyle birleştiriyor.

Kuzey Amerika’nın en fakir mahallelerinden biri olan St. Michel’de yer alan uluslararası merkez ofislerindeki atmosfer, bir kurumsal şirketten daha çok üniversite kampusunu andırıyor. Dışarıda bronzdan yapılma bir çift kocaman palyaço ayakkabısı şirketin kökenlerinin tanığı olarak sergilenirken, içeride çalışanlar şirketin rahat kültürünü sandaletler ve terlikler giyerek gösteriyorlar.

Cirque du Soleil için 5000 kişi çalışıyor. Bunlardan 1200 tanesi, 50 farklı ülkeden yetenek avcıları tarafından bulunan performans sanatçıları. İçerilerinde 400’e yakın zanaatkar ve teknisyenin çalıştığı stüdyo ve vvorkshop’larda çalışanların kendilerini mükemmeliyete ve dikkate adamaları karşısında şaşırmamak mümkün değil. Jimnastikçileri devasa yataklar ve tahterevalliler üzerinde zıplama pratikleri yaparken, şapkacılar ve tekstil sanatçılarını özel kostümleri hazırlarken, sanatçıları ise makyaj sanatının en güzel örneklerini sergilerken tanık olacağınız garip bir hava görmek mümkün.

1984 senesinde Quebec eyaleti, Kanada’nın Jacques Cartier tarafından keşfinin 450. yıldönümünü kutluyordu. Guy Laliberte’nin önderliğinde olan bir grup sokak sanatçısına, hükümet tarafından kutlamalara katılmaları için izin verildi. Laliberte kutlamalar sırasında uzun tahta bacaklarıyla yürümekteydi. Kim bilebilirdi ki Laliberte’nin şiirsel anlatım vizyonu, 10 seneden kısa bir süre içinde sahne dizaynı prensiplerini tamamen değiştirecek ve Las Vegas, NewYork gibi şehirlerde biletlerin tükeneceği performanslar verecek. Cirque du Soleil’in organizasyon ve kültürden sorumlu başkanı Marc Gagnon, Guy’ın hala bir”alev üfleyen”olduğunu söylüyor ve ekliyor: “Gözlerinde hala bir parıltı var!”

Ürünleri unutulmaz tecrübeler olan, üstelik içlerinde sanatçılar, zanaatkarlar, sahne performansı sunanlar, yol görevlileri ve şirket içi masa başı görevleri olan insanlardan oluşan çalışanları yönetmek büyük bir zorluk olsa gerek. Gagnon bu durumu “Herkesle aranızda yakın bir bağ kurun”
diye açıklıyor. Merkez ofisin “Yaratım” kısmında oturuyoruz ve Gagnon bize şirketin “gelişen” kültür yapısından bahsediyor. Gagnon “Çalışanlar da bu kültüre katkı sağlıyorlar, girişkenliğe de izin var” diyor.

Laliberte’nin 21 yıldır ortağı konumunda bulunan Gagnon, şirkete Montreal’in varoşlarındaki bir itfaiye biinasına geçtiklerinde başlamış. O zamanlar şirkette bir nevi itfaiyeciler gibi arandıklarında gelen 15 kostüm tasarımcısı çalışıyormuş. “Şirket olarak büyürken, sıklıkla bazı şeyleri kaybedersiniz”diyor Gagnon. “Ancak ! halen güçlü bir aidiyet duygumuz var, bir mükemmellik ve katkı sağlama hissi”diye de ekliyor: “Yaratıcılık tarafında ki yolumuzdan eminiz. işimizde karmaşa yaratıcılık, düzen ise üretim” Benzersizlik, yaratıcılık ve kişiliğin merkezde olduğu bir şirkette, ana şirket işlemlerini gerçekleştirmek için tasarlanmış bir IT sistemi ilk bakışta gereksiz gibi görünebilir. Fakat Cirque du Soleil, farklı olmak isteyen bir şirket, buna IT yaklaşımı da dahil.

Teknoloji ve Sanat

Şirket motifler yapmak için bir CAD sistemi kullandığında, IT Direktörü Jean Legal’e göre en büyük korkuları, teknolojinin yaratıcılığı öldürebilecek olmasıydı. Şirketin inanılmaz büyüme hızı -ki buna gösteri sayısı, küresel genişlemesi ve çalışan sayısındaki artış da dahil- yapı tabanlı bir yaklaşım ve IT alanının lojistik ve finans konusunu ele almasını gerekli kıldı.

Firmanın SAP’yi sistemine eklemesinden iki sene sonra, 2002’de katılan Legal, o zamandan sonra yılda bir ya da iki şov düzenlediklerini belirtiyor ve “artık özel aktivitelere yöneliyoruz”diye ekliyor. Microsoft, oyun konsolu Xbox’ı California’da tanıtırken Cirque du Soleil oradaydı. Bu sene şirket, Şangay’daki fuar için Kanada’nın standını hazırladı. Legal bu konuda “Las Vegas’ta MGM’le, Beatles gösterisi “LOVE” için Apple Records’la çeşitli anlaşmalarımız var ve bu bizim daha esnek bir IT sistemine sahip olmamızı sağlıyor”diyor.

Sirkin karmaşıklığı, şirketin uluslararası erişimi ve lojistiğiyle başa çıkıyor: 6 sirk çadırı şovu ve 2 arena gösterisi 5 farklı kıtada sergileniyor. Bununla birlikte 10 sabit gösteri ve 2 de” tiyatro gösterisi bulunuyor. Bunların vergileri ve maaşları neredeyse 30 farklı para biriminde ödeniyor. 42 ülkeden 1200’den fazla sanatçının vize ve çalışma iznine ihtiyacı var. Bu da yetmezmiş gibi şirket, yıllık 25 bin farklı kostüm siparişini işlemek zorunda ve bunların hepsi dünyanın farklı yerlerine gönderilmek durumunda. “Sadece dil konusunu düşünün”diyor Legal. “Cirque du Soleil çalışanlarının SAP yazılımını farklı karakter setlerinde kullanmalarını sağlayacak bir yükseltme yaptık.

Diğer bir konu ise farklı para birimleri. Bir ay içerisinde 4-5 farklı para birimi arasında geçiş yapabilmek mümkün oldu. Bu gibi durumlarda böyle bir sisteme güvenmemiz bizim için kesinlikle rahatlatıcı. Cirque du Soleil’e 8 sene önce katıldığımda, yılda iki defa finansal açıklamalar yapıyorduk. Rakamlara güvenemiyorduk. SAP yazılımının en büyük potansiyeli ise gerçek zamanlı sayılarla çalışabilmek. Finans kısmında çalışanlarımız, dönemin kapanışında günler içerisinde bize sayıları sağlayabiliyor. Bu bilgi ise tüm dünyada neler olduğunu görebilmemizi sağlıyor. İş konusundaki kararlarımızı yönlendiriyor. 5 kıtaya yayılmış bir işiniz olduğunda gerekli bilginin de nerede olduğunu bilmeniz gerekiyor. Bu imkansız.”

Guy Laliberte tarafından 1984 yılında kurulan Cirque du Soleil, merkezi Montreal, Kanada’da bulunan bir eğlence şirketi. Repertuarında bulunan karanlık, hayat, aşk, seks gibi temaları işleyen sirk, dünyanın dört bir yanında tekrarlanan kapalı gişe performanslar sahneliyor. Aynı zamanda ONE DROP vakfının kurucusu ve su sorunlarıyla ilgili farkındalık oluşturmak amacıyla uzaya uçan ilk Kanadalı olma özelliğine sahip olan vizyoner Laliberte, şirketin kreatif patronu olarak görev yapmaya ve pek çok ürünün tasarımıyla bizzat ilgilenmeye devam ediyor. Başta gençlerin haklarını korumak için yapılan Cirque du Monde olmak üzere, her yıl gelirinin %1’ini farklı sosyal programlara bağışlayan kurumun güçlü bir topluluk ruhu bulunuyor.

SAP Forum Dergisi, sayı 2